Rozwój polskiego winiarstwa dynamicznie przyspiesza, a pasjonaci poszukujący wiedzy coraz chętniej łączą teorię z praktycznymi obserwacjami. Droga do własnej butelki wina wymaga jednak solidnego przygotowania merytorycznego. Kompleksowy program szkoleniowy, łączący intensywne warsztaty teoretyczno-praktyczne z wyjazdem studyjnym, pozwoliły początkującym oraz zaawansowanym winiarzom zdobyć wiedzę niezbędną do prowadzenia rentownej i nowoczesnej uprawy.
Pierwszy etap szkolenia odbył się w trzech terminach: 15.04; 21.07 oraz 15.09 w malowniczo położonej Winnicy Korol w Mielniku nad Bugiem. Unikalny mikroklimat Doliny Bugu oraz specyficzne, kredowe podłoże stały się idealnym tłem dla omówienia kluczowych aspektów prowadzenia winiarskiego biznesu. Warsztaty zostały zaprojektowane tak, aby intensywna wiedza teoretyczna natychmiast znajdowała odzwierciedlenie w zajęciach praktycznych bezpośrednio na plantacji oraz w winiarni.
Uczestnicy szczegółowo zgłębili cykl roczny życia oraz mechanizmy budowania naturalnej odporności rośliny na mróz i patogeny. Zrozumienie fizjologii krzewu połączono z analizą wpływu właściwości gleby, klimatu i rzeźby terenu na ostateczny charakter wina.
W części praktycznej kursanci uczyli się jak dobierać techniki agrotechniczne pozwalające na utrzymanie uprawy w optymalnym zdrowiu, uczyli się trasowania rzędów, planowania kwater oraz wyznaczania gęstości nasadzeń. Kluczowym elementem tej części był warsztat z doboru sadzonek pod kątem specyficznych warunków klimatycznych Europy Środkowo-Wschodniej. Kursanci fizycznie oceniali jakość materiału szkółkarskiego (systemy korzeniowe, miejsca szczepienia) i uczyli się dopasowywać konkretne odmiany (zarówno odporne hybrydy, jak i szlachetne szczepy) do stopnia mrozoodporności.
W kolejnym etapie uczestnicy wyposażeni w sekatory przystąpili do samodzielnej pracy na krzewach. Pod okiem Mikołaja Korola opanowali praktyczne cięcie wiosenne, które decyduje o sile wzrostu rośliny i wielkości plonu w danym sezonie. Uczestnicy uczyli się selekcji zeszłorocznych łóz, wyznaczania czopów zastępczych oraz prawidłowego obciążania krzewów pąkami. Równolegle poznali technikę budowy i konserwacji rusztowań oraz zasady letniej pielęgnacji mającej na celu optymalne doświetlenie strefy gron.
Z pola uczestnicy przenieśli się do serca przetwórstwa – nowoczesnej winiarni. W ramach zajęć praktycznych krok po kroku prześledzili drogę owocu od momentu zbioru do rozlewu. Zapoznali się z obsługą technologiczną urządzeń przetwórczych: odszypułkowarek, pras pneumatycznych oraz systemów kontrolowanej fermentacji w tankach ze stali nierdzewnej. Praktycznie przeanalizowano procesy filtracji, klarowania oraz stabilizacji wina.
W obszarze zarządzania uczestnicy poznali logistykę funkcjonowania winnicy w cyklu rocznym – od planowania budżetu i pracy ludzi w okresie winobrania, po formalności prawne. Przeanalizowano ekonomiczne aspekty prowadzenia przydomowej winnicy w kontekście poprawy dochodowości gospodarstw rolnych. Teorię biznesową powiązano z marketingiem – budowaniem marki, projektowaniem etykiet i tworzeniem oferty enoturystycznej. Na koniec omówiono mechanizmy finansowego wsparcia w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej (PS WPR), wskazując konkretne interwencje, z których winiarze mogą pozyskać dotacje na rozwój małego przetwórstwa i zakup maszyn.
Zwieńczeniem warsztatów był wyjazd studyjny do województwa świętokrzyskiego, uznawanego za jeden z najważniejszych i najbardziej perspektywicznych regionów winiarskich w Polsce, który odbył się w dniach 28-30.09.2026 r. Wizyty w czterech renomowanych winnicach pozwoliły skonfrontować zdobytą teorię z praktycznymi modelami biznesowymi.
- Winnica Sandomierska: Prowadzona przez Monikę i Marcelego Małkiewiczów, jest podręcznikowym przykładem sukcesu enoturystycznego. Pradziadek właściciela uprawiał tu winorośl już przed II wojną światową. Miejsce to łączy produkcję znakomitych, czystych w smaku win białych i czerwonych dojrzewających w dębowych beczkach.
- Winnica Nobilis: Założona w 2001 roku, przecierała szlaki dla nowoczesnego winiarstwa na Sandomierszczyźnie. Gospodarze stawiają na precyzję, naukowe podejście do uprawy i perfekcję techniczną. To tutaj uczestnicy mogli zobaczyć, jak na niewielkim, pieczołowicie zadbanym areale tworzy się wielowymiarowe wina, czerpiące z mineralnego, lessowego podłoża.
- Winnica Król: Zlokalizowana w historycznym, rolniczym zapleczu Sandomierza, zrobiła na uczestnikach wrażenie rozmachem (6 ha) oraz bezkompromisowym podejściem do jakości. Winnica stawia na certyfikowaną uprawę ekologiczną i biodynamiczną. Ich znakiem rozpoznawczym są cięższe, świetnie zbudowane wina czerwone i białe premium, w tym pozycje niefiltrowane.
- Winnica Nadwiślańska: To jedna z najbardziej malowniczych winnic w kraju, położona na krawędzi Gór Pieprzowych. Unikalne podłoże (lessy na łupkach kambryjskich) zapewnia krzewom doskonały drenaż i minerały. Właściciele urzekli uczestników elastyczną ofertą enoturystyczną oraz kreatywnym marketingiem – ich wina noszą łacińskie nazwy ptaków zamieszkujących nadwiślańskie tereny.
Połączenie intensywnej teorii w Winnicy Korol z inspirującym przeglądem sandomierskich gospodarstw dało uczestnikom pełen obraz nowoczesnego winiarstwa. Warsztaty udowodniły, że sukces w tej branży wymaga nie tylko pasji do ziemi i biologii krzewu, ale także innowacyjności, zmysłu marketingowego oraz umiejętnego sięgania po unijne wsparcie finansowe.
Operacja realizowana przez Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Szepietowie.
Operacja dofinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Schematu II Pomocy Technicznej Planu Strategicznego
dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.
Instytucja Zarządzająca Planem Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Anna Kostro
PODR Szepietowo
