Podczas VII Krajowych Dni Pola w Szepietowie w ramach projektu Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich+ została zorganizowana Strefa Innowacji, która była przestrzenią prezentacji nowoczesnych rozwiązań, a także miejscem spotkań i rozmów o przyszłości rolnictwa.
Celem projektu Strefa Innowacji było stworzenie miejsca gdzie nauka, doradztwo i praktyka rolnicza spotykają się z jednego powodu: szukania odpowiedzi na wyzwania stojące przed współczesnym rolnictwem. Była to przestrzeń wymiany doświadczeń, budowania współpracy i prezentacji praktycznych efektów działań grup operacyjnych, firm i uczelni wyższych.
W Strefie Innowacji można było zobaczyć, że innowacja w rolnictwie nie jest już pojęciem abstrakcyjnym. To konkretne narzędzia, technologie i modele współpracy, które mogą poprawiać efektywność gospodarstw, obniżać koszty produkcji, wspierać ochronę środowiska i zwiększać odporność rolnictwa na zmiany klimatu oraz rynkowe zawirowania. W strefie można było zobaczyć prezentacje tematów dotyczących m.in. krótkich łańcuchów dostaw żywności, energetyki w rolnictwie, projektów programu Horyzont, żywności funkcjonalnej, biokompozytów, mleka A2, foodmatów jako nowej formy sprzedaży produktów rolnych oraz została zaprezentowana koncepcja 4PODLASKIE – Dolina Rolnicza 4.0, która ma za zadanie wsparcie innowacyjnych projektów realizowanych w województwie podlaskim.
W Strefie Innowacji odbywały się nie tylko praktyczne pokazy, ale również można było wysłuchać paneli dyskusyjnych na różne ważne tematy aktualnie występujące w rolnictwie.
Pierwszy z paneli poświęcony był zdrowej glebie i zasobom wody w rolnictwie. Temat ten doskonale wpisuje się w najważniejsze wyzwania w rolnictwie: ochronę żyzności gleby, retencję wody, przeciwdziałanie suszy. W dyskusji uczestniczyli przedstawiciele nauki, doradztwa rolniczego oraz biznesu: dr Beata Bartosiewicz z IUNG-PIB w Puławach, prof. Józef Chojnacki z SGGW, Marek Krysztoforski z Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie, Oddział w Radomiu, oraz Katarzyna Kucisz-Rosłoń z McDonald’s Polska. Panel pokazał, że troska o glebę i wodę nie jest wyłącznie kwestią środowiskową, ale również ekonomiczną – od jakości tych zasobów zależy stabilność produkcji, bezpieczeństwo żywnościowe i opłacalność gospodarowania.
Drugim ważnym blokiem była rozmowa o transformacji energetycznej i jej wpływie na rozwój polskiego rolnictwa. Panel „Kluczowe kierunki transformacji energetycznej a rozwój polskiego rolnictwa” odbył się w niedzielę i zgromadził praktyków oraz ekspertów zajmujących się energią w gospodarstwach. Wśród panelistów znaleźli się m.in. Jarosław Wyszyński – rolnik, hodowca trzody chlewnej i użytkownik biogazowni, Piotr Czak z PySENSE, prof. Krzysztof Pilarski z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu oraz Piotr Łuczak, prezes zarządu INTEGROTECH. Dyskusja dotyczyła nie tylko odnawialnych źródeł energii, ale także biogazowni, efektywności energetycznej, kosztów prowadzenia gospodarstw i możliwości uniezależniania się rolników od niestabilnych cen energii.
Kolejny panel dotyczył mleczarstwa przyszłości. To temat szczególnie ważny dla Podlasia, regionu silnie związanego z produkcją mleka i hodowlą bydła mlecznego. W panelu „Mleczarstwo przyszłości – prognozowane kierunki rozwoju hodowli bydła mlecznego i przetwórstwa mleka” rozmawiano o nowoczesnej hodowli, automatyzacji, robotyzacji, technologiach oborowych, jakości surowca i zmieniających się oczekiwaniach konsumentów. W dyskusji udział wzięli m.in. przedstawiciele gospodarstw, firm technologicznych DeLaval i Euromilk oraz Kazimierz Czernewski, dyrektor Wydziału Skupu SM Mlekpol w Grajewie. Jak podkreślał Mlekpol w swoim podsumowaniu wydarzenia, rozmowa dotyczyła perspektyw branży, ewolucji potrzeb konsumenckich oraz współpracy między gospodarstwami a nowoczesnym przetwórstwem.
Ostatni z kluczowych paneli poświęcony był żywności funkcjonalnej jako szansie na rozwój koncepcji Krótkich Łańcuchów Dostaw Żywności. To temat łączący rolnictwo, naukę, zdrowie publiczne, lokalne przetwórstwo i nowe oczekiwania konsumentów. W panelu uczestniczyli m.in. Mirosław Romaniuk, rolnik ekologiczny z Kornina, dr hab. Anna Berthold-Pluta z SGGW, dr Ewa Zapora z Politechniki Białostockiej, prof. Katarzyna Socha z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku oraz prof. Zbigniew Józef Dolatowski z Instytutu Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego. Dyskusja pokazała, że żywność funkcjonalna może być nie tylko odpowiedzią na rosnącą świadomość zdrowotną konsumentów, lecz także sposobem na budowanie wartości dodanej w gospodarstwach i lokalnych inicjatywach przetwórczych.
Ważnym tematem panelu dyskusyjnego Strefy Innowacji był temat „Przyszłość żywności powstaje dziś”. Uczestnicy dyskutowali o tym, jak zmieniają się oczekiwania konsumentów, jakie znaczenie mają badania naukowe dla rozwoju nowoczesnej żywności oraz w jaki sposób regiony takie jak Podlasie mogą budować swoją przewagę w oparciu o zdrową, funkcjonalną i innowacyjną żywność.
W panelu udział wzięli: Stefan Krajewski, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi; prof. dr hab. inż. dr h.c. Tadeusz Trziszka, przewodniczący klastra Nutribiomed; prof. dr hab. Marcin Moniuszko, Rektor Uniwersytetu w Białymstoku; prof. dr hab. Maciej Perkowski, kierownik Katedry Prawa Międzynarodowego Uniwersytetu w Białymstoku; oraz dr hab. inż. Marta Kosior-Kazberuk, prof. PB, Rektor Politechniki Białostockiej. Dyskusję moderował Andrzej Parafiniuk, Prezes Zarządu Podlaskiego Funduszu Ekosystem Dolina Rolnicza 4.0 Sp. z o.o.
Strefa Innowacji była więc czymś więcej niż częścią wystawienniczą. Stała się miejscem, w którym rolnicy mogli spotkać naukowców, doradców, przedsiębiorców i przedstawicieli instytucji, a rozmowy dotyczyły tematów najważniejszych dla przyszłości sektora: gleby, wody, energii, mleczarstwa, żywności funkcjonalnej, cyfryzacji i nowych modeli sprzedaży. W Szepietowie wyraźnie było widać, że przyszłość rolnictwa nie zależy od jednego rozwiązania, ale od współpracy wielu środowisk i od umiejętnego łączenia tradycji z nowoczesnością.
Krzysztof Kuteszko
PODR Szepietowo
