Grudzień to najlepszy moment, aby dokładnie sprawdzić stan przechowywanego ziarna zbóż, kukurydzy oraz nasion rzepaku i roślin bobowatych. Niskie temperatury na zewnątrz mogą zdecydować o podjęciu decyzji o rezygnacji z kontroli magazynu, natomiast jest to błąd, gdyż w tym okresie w zamkniętych pomieszczeniach bardzo często dochodzi do miejscowego zawilgocenia i wzrostu temperatury, co uruchamia rozwój szkodników oraz pleśni. Na co należy zwrócić szczególną uwagę?
Temperatura
Bezpieczna temperatura przechowywania płodów rolnych to poniżej 15°C (najlepiej 8 – 12°C). Temperatura zmagazynowanej pryzmy powyżej 18°C to sygnał alarmowy – w takich warunkach szybko namnażają się szkodniki magazynowe, tj. wołki zbożowe, rozkruszki i trojszyki.
Wilgotność
Pszenica, jęczmień, pszenżyto i żyto – max. 14,0 – 14,5%, kukurydza – max. 14,0% (powyżej 15% ryzyko wystąpienia mykotoksyn), rzepak – max. 8 – 9%. Wystąpienie w pryzmie nawet niewielkich „gniazd” o wilgotności 16 – 18% może już spowodować zagrzewanie się całej przechowywanej partii.
Kontrola szkodników magazynowych
Najczęściej występującymi szkodnikami magazynowymi w miesiącu grudniu i styczniu są: wołek zbożowy, spichrzele surynamskie, trojszyk ulcowy, rozkruszek mączny.
Wskazane jest aby przynajmniej raz w tygodniu przejrzeć próbki z różnych miejsc magazynu (góra, dół, środek, narożniki) przesiewając je przez sito o oczkach 1,5–2 mm.
Rozwój grzybów i mykotoksyny
Przy wilgotności powyżej 15% i temperaturze przekraczającej 16°C szybko rozwijają się grzyby z rodzajów Aspergillus, Penicillium i Fusarium. Już teraz warto pobrać próbki do szybkiego testu paskowego na zawartość związków chemicznych zaliczanych do mykotoksyn.
Czynności związane z bezpiecznym przechowalnictwem
Wietrz magazyn w słoneczne i mroźne dni (zimne powietrze doskonale obniża temperaturę i wilgotność w pryzmie). Przesyp niewielkie partie ziarna – ruch ziarna przerywa rozwój „gniazd” szkodników. Zainstaluj i sprawdź wartości pomiarowe termometrów i higrometrów w kilku punktach magazynu. Rozłóż pułapki feromonowe na wołki i trojszyki – to pozwoli zauważyć, czy szkodniki już się uaktywniły. W przypadku stwierdzenia ognisk szkodników lub zagrzewania się pryzmy wymagana jest natychmiastowa fumigacja lub oprysk kontaktowy, zarejestrowanymi do tego celu preparatami chemicznymi.
Producent rolny powinien mieć świadomość, iż straty spowodowane złym przechowywaniem mogą sięgać nawet 20% wartości zebranego plonu. Gruntowny przegląd magazynu w okresie zimowym to najlepsza inwestycja w jakość i poprawę opłacalności prowadzonej produkcji roślinnej.
Agnieszka Kościuczuk
PZDR Hajnówka