Szkolenie poświęcona uprawie i wykorzystaniu kukurydzy oraz sorga w warunkach województwa podlaskiego, które odbyło się 19 listopada w Kolnie przyciągnęło liczne grono uczestników. Goście mieli okazję wysłuchać wartościowych wykładów, przeprowadzić rozmowy z przedstawicielami firm z branży Agro, a także obejrzeć nowoczesne maszyny rolnicze. Zdobyta wiedza z pewnością zostanie wdrożona w praktyce.
Szkolenie otworzyła Katarzyna Pawlak-Zaręba, zastępca dyrektora Podlaskiego Ośrodka Doradczego w Szepietowie. Wykładowcami byli: prof. dr hab. Tadeusz Michalski Prezes Polskiego Związku Producentów Kukurydzy w Poznaniu, dr hab. Zbigniew Podkówka z Politechniki Bydgoskiej i prof. dr hab. Jerzy Księżak z Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – PIB w Puławach.
Podczas spotkania przeanalizowano rolę kukurydzy jako uniwersalnej rośliny, przydatnej na kiszonkę i ziarno. Uczestnicy dyskutowali o wyzwaniach roku 2025, kiedy to majowe przymrozki i niskie temperatury wstrzymały wegetację, uniemożliwiając kukurydzy osiągnięcie pełnej dojrzałości do zbioru na ziarno. Wskazano również na sorgo jako perspektywiczną alternatywę dla tradycyjnych upraw w obliczu klimatycznych zmian.
Kukurydza – niezastąpiona pasza dla bydła
Profesor Tadeusz Michalski prezes Polskiego Związku Producentów Kukurydzy w Poznaniu wskazał na rosnące znaczenie kukurydzy w regionie, podkreślając, że jej typ fotosyntezy C4 czyni ją efektywną rośliną, pod warunkiem doboru odpowiednich odmian do lokalnych warunków klimatycznych, co pokazały tegoroczne opóźnienia w dojrzewaniu ziarna.
Podczas wykładu profesor odniósł się do ciągłego wzrostu zasiewów kukurydzy w województwie podlaskim, podkreślając że wynika to z rosnącego pogłowia bydła i uzyskiwaniem lepszych wydajności w produkcji mleka i opasu. Zasiewy kukurydzy porównane były z województwami mazowieckim i wielkopolskim. Z porównania wynikało, że to w województwie podlaskim uprawia się najwięcej kukurydzy w stosunku do pozostałych zasiewów. Tadeusz Michalski odniósł się również do zależności pomiędzy kukurydzą, a klimatem i obecnym 2025 rokiem, w którym opóźnienia w rozwoju kukurydzy są przyczyną zwiększonej wilgotności ziarna. Dotyczy to szczególnie tych rolników, którzy dali się namówić na zbyt późne dla danego rejonu odmiany..
Zaznaczył jednocześnie, że możliwość powiększania powierzchni użytków rolnych w Polsce jest już niemożliwa. Wynika to ze zmniejszenia ilości gruntów rolnych przeznaczonych na uprzemysłowienie, budowę dróg i budownictwo. Podkreślił, że trzeba szukać agrotechnicznych możliwości zwiększenia plonów, a takie daje kukurydza.
Jak poprawić parametry kiszonki?
Dr hab. Zbigniew Podkówka profesor Politechniki w Bydgoszczy, szczegółowo omówił, w jaki sposób wysokość koszenia wpływa na wartość energetyczną kiszonki oraz jak proste zabiegi, takie jak dodatek mocznika, pozwalają zwiększyć zawartość białka w paszy, optymalizując w ten sposób żywienie bydła mlecznego i opasowego.
Podniesienie aparatu koszącego o 20 cm powoduje wzrost wartości energetycznej kiszonki o 2%, ale jednocześnie dochodzi do zmniejszenia plonu suchej masy o 6%. Kukurydza jest uboga w białko i aby podnieść jej wartość należy dodać do zakiszanej sieczki związki azotowe niebiałkowe – mocznik. Zastosowanie mocznika w ilości 5 kg na tonę świeżej sieczki pozwala zwiększyć zawartość białka ogólnego w pryzmie o 4 jednostki procentowe.
Ekspert radził, by w żywieniu krów mlecznych kiszonka stanowiła w dawce maksymalnie 2/3 suchej masy. Ostrzegał jednocześnie rolników, że nadmiar kiszonki pod koniec laktacji grozi zatuczeniem i chorobami metabolicznymi. W przypadku opasów dawka może sięgać 30 kg dziennie, co pozwala na efektywny przyrost masy przy mniejszym zużyciu paszy treściwej.
Uprawa sorgo
Profesor Jerzy Księżak z IUNG Puławy zajął się tematem sorga – rośliny przyszłości. Prelegent wskazał, że kiszonka z sorga to doskonała pasza dla bydła, a ziarno może trafić do żywienia zwierząt monogastrycznych, a nawet ludzi cierpiących na celiakię. Główną zaletą sorga, w kontekście zmian klimatu, jest jego większa odporność na suszę niż kukurydzy, choć wymaga ono nieco więcej ciepła do prawidłowego wzrostu.
Sorgo może być uprawiane na glebie zasobnej w próchnicę o pH około 6. Okres wegetacji wynosi od 160 do 180 dni. Gleba pod sorgo powinna być starannie uprawiona – powinna być spulchniona na głębokości 3-5 cm na glebach zwięzłych, a na lekkich 5-6 cm. Nawożenie pod sorgo jest podobne do nawożenia kukurydzy. Sorgo jest rośliną dnia krótkiego. Jego wymagania termiczne są większe niż kukurydzy. Optymalna temperatura gleby wynosi 10-12oC. Siew powinien być wykonany siewnikami punktowymi z tarczami wysiewającymi o otworach 2-3 mm. Gęstość siewu wynosi od 220 do 280 tys. nasion na hektar, a rozstaw międzyrzędzi 70-80 cm.
Zbiór sorga na kiszonkę wykonuje się, gdy zawartość suchej masy wynosi 25%. Koszenie powinno być na wysokości 25-30 cm, zaś frakcja sieczki powinna mieć długość 4-8 mm. Z kolei zbiór ziarna przypada zazwyczaj na wrzesień lub październik, kiedy wilgotność sięga 25%. Takie ziarno, przed dalszym przechowywaniem, musi zostać dosuszone do poziomu 15-16% wilgotności
Rafał Żyłowski
PODR Szepietowo
