waskiwzh2022
waskiwzh2022
waskiwzh2022
waskiwzh2022
waskiwzh2022

Pożniwna ocena plonowania zbóż w województwie podlaskim w 2019 roku

wrz 5, 2019

Według szacunków Podlaskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Szepietowie średnie plony zbóż w województwie podlaskim były wyższe w stosunku do roku ubiegłego około 10%. Również w poszczególnych gatunkach ozimych i jarych odnotowano wzrost plonów. Plony w poszczególnych gospodarstwach indywidualnych były zróżnicowane z uwagi na uwarunkowania glebowe i pogodowe.

 Jesienią 2018 roku występujące warunki agrometeorologiczne na ogół sprzyjały siewom zbóż ozimych. Większość gatunków zbóż udało się wysiać w optymalnych terminach. Z uwagi na opady deszczu jakie wystąpiły w III dekadzie września przedłużyły się siewy pszenic, zwłaszcza na glebach cięższych, a także po przedplonach późno schodzących z pola. Z uwagi na warunki suszowe jakie wystąpiły w 2018 roku rolnicy wcześniej zebrali kukurydzę na ziarno. Część rolników doświadczona suszą ubiegłoroczną zwiększyła areał uprawy zbóż ozimych kosztem jarych. Przebieg wegetacji po zasiewach do zakończenia wegetacji jesiennej były na ogół dobry. Temperatura obniżała się powoli i stopniowo, sprzyjając systematycznemu hartowaniu się roślin. Rośliny weszły w stan zimowania w dobrej kondycji. Śnieg spadł na zamarzniętą glebę. Niekorzystnym zjawiskiem jakie zaobserwowano jesienią było porażenie liści zbóż przez choroby grzybowe. Było to spowodowane dość długą i ciepłą jesienią. Wytworzyły się warunki sprzyjające dla rozwoju chorób: obserwowano np. objawy septoriozy liści w pszenicy czy plamistości siatkowej w jęczmieniu. Na niektórych plantacjach zaobserwowano mszyce, które są wektorem dla rozprzestrzeniania się chorób wirusowych. Przed wejściem roślin w stan spoczynku zboża w dużej mierze osiągnęły fazę krzewienia, jedynie pszenice ze względu na późniejsze siewy nie osiągnęły tej fazy lub lokalnie stwierdzano jej początki.

Warunki pogodowe w miesiącach zimowych były zmienne. Przez dłuższy czas gleba była zamarznięta i zalegała większa lub mniejsza pokrywa śniegowa. Były także okresy, gdzie gleba pozbawiona była okrywy śniegowej. Na skutek wyższych temperatur powietrza w miesiącach luty i marzec na niektórych plantacjach śnieg zalegał na częściowo rozmarzniętej glebie. Jednak zmiany pogodowe jakie zachodziły w okresie zimowym były na tyle łagodne, że nie wyrządziły większych strat w uprawach.

Po ruszeniu wegetacji została dokonana ocena przezimowania zbóż. W skali województwa oceniono stan plantacji jako dobry. Stwierdzono pewne odorania na powiecie sokólskim i sejneńskim,które miały charakter lokalny (punktowy). Na terenie województwa podlaskiego plantacji kwalifikujących się do odorania było około 0,5%, natomiast faktyczne odorania zbóż ozimych stwierdzono na obszarze około 100 ha.

Wegetacja ruszyła wcześniej w stosunku do roku ubiegłego. Pierwsze oznaki ruszenia wegetacji dało się zauważyć na polu już w pierwszej dekadzie marca. Jednak była ona w późniejszym okresie przerywana nagłymi ochłodzeniami. Przyjmuje się w skali całego województwa trwałe ruszenie wegetacji na początku III dekady marca. Z początkiem marca rolnicy zaczęli zasilać plantacje zbóż nawozami azotowymi. Zaobserwowano, że po zastosowaniu pierwszej dawki plantacje szczególnie słabsze zaczęły powoli odżywać i regenerować się.

Zboża ozime po wczesnowiosennym zasileniu azotem dość dobrze go wykorzystały z powodu wilgoci w glebie. W II połowie marca w miejscach, gdzie warunki wilgotnościowe gleby na to pozwalały stwierdzono pierwsze zasiewy zbóż jarych (owsa) oraz roślin strączkowych (grochy). W następnej kolejności zasiewano pszenice i jęczmień, który jest najbardziej wrażliwy na przymrozki. W okresie końca marca do końca II dekady kwietnia odnotowywano niedobór opadów. W efekcie siewy zbóż odbywały się w większości w warunkach niedoboru wody w glebie. Również po siewach brakowało deszczu skutkiem czego wschody były wydłużone w czasie i nierówne. W miesiącu kwietniu i na początku maja wystąpił niedobór opadów, dopiero deszcze od II dekady maja znacząco poprawiły stan zbóż ozimych i jarych na plantacjach. Były one korzystne dla zbóż ozimych, które były w fazie przed kłoszeniem (zwłaszcza jęczmień i żyto) a także zbóż jarych, które były w fazie strzelania w źdźbło. Wraz ze wzrostem opadów w maju wzrosły także temperatury powietrza, które wpłynęły na rozwój chorób grzybowych w większym stopniu w zbożach ozimych. Uwidocznił się szczególnie mączniak prawdziwy w pszenżytach ozimych ale również brunatna plamistość liści. Najmniejsze porażenie chorobami grzybowymi obserwowano w żytach. Zaczęły nasilać się szkodniki, głównie larwy skrzypionki oraz mszyce. W miesiącu czerwcu nastąpił dalszy wzrost temperatur powietrza a towarzyszące czasami opady deszczu miały charakter bardziej gwałtowny, burzowy. W wyniku tych zjawisk zauważono pierwsze wylegnięcia łanów zbóż ozimych. Na zbożach jarych w większym stopniu zaczęto obserwować porażenie roślin chorobami grzybowymi i szkodnikami. Szczególnie na owsie wystąpiły larwy i osobniki dorosłe skrzypionki.

Okres kwitnienia zbóż i po kwitnieniu również charakteryzował się niedostateczną ilością opadów. Może to mieć wpływ na słabsze nalewanie ziarna w kłosach i jego wypełnienie. Większość dni w czerwcu charakteryzowała się jednak okresem bezdeszczowym przy jednoczesnym występowaniu wysokich temperatur. Taka aura spowodowała, że na niektórych plantacjach zwłaszcza na glebach lżejszych zaobserwowano szybsze dojrzewanie (podsychanie) łanów.

I pierwszej dekadzie lipca występowały opady deszczu, które przeplatały się z ciepłą słoneczną pogodą. Na niektórych plantacjach można było zaobserwować poczerniałe łany wywołane chorobą czerń zbóż. Pierwsze zbiory zbóż (jęczmień ozimy) odnotowano w I dekadzie lipca w południowych powiatach województwa.W miarę zaawansowania żniw powiększał się areał koszonych zbóż o inne gatunki ozime jak również jęczmień jary. Na północy województwa z uwagi na ciągłe przelotne opady deszczu żniwa na dobre rozpoczęły się w III dekadzie lipca. Od tego momentu zaawansowanie żniw przybrało na sile. Prace żniwne objęły wszystkie powiaty, ale ich zaawansowanie było różne. W całym województwie podlaskim żniwa zakończono po 20 sierpnia. Panująca aura na ogół sprzyjała zbiorom, chociaż występowały okresy przekropnej pogody, która hamowała nieco postęp prac żniwnych. W roku bieżącym wilgotność zbóż była dość niska, utrzymywała się głównie poniżej 15%. Zebrane plony zbóż ozimych i jarych były wyższe w stosunku do roku ubiegłego.

Zboża ozime na ogół lepiej zniosły warunki suszowe, zwłaszcza tam gdzie wystąpiło więcej opadów deszczu i gleby były cięższe. Ponadto zboża ozime wykorzystały zapasy wody w glebie powstałe po zimie.

 

Szacunkowe plony zbóż wg PODR Szepietowo w 2019 roku

 

Lp.
Gatunek
Plony
1.
Pszenica ozima
31,1
2.
Pszenżyto ozime
31,0
3.
Jęczmień ozimy
29,5
4.
Żyto ozime
22,9
5.
Pszenica jara
28,4
6.
Jęczmień jary
27,1
7.
Owies
22,5
8.
Pszenżyto jare
21,9
9.
Mieszanki zbożowe jare
25,5

 

Krzysztof Zawojski

Skip to content