Przed porodem w naturalnych warunkach krowa szuka samotności i schronienia odchodząc od stada. Dlatego też umieszczenie krowy na 10-14 dni przed wycieleniem w kojcu porodowym spełnia wymogi dobrostanu bydła. Swoboda ruchu oraz zapewnienie bezpieczeństwa i spokoju ułatwiają poród.

Dobra obserwacja i funkcjonalność kojca


Kojec porodowy powinien być umieszczony w miejscu spokojnym i łatwo dostępnym, obok którego osoba obsługująca przechodzi często w ciągu dnia. Ułatwia to obserwację i nadzór nad zachowaniem przebywających w nim zwierząt.

Przy równomiernym rozkładzie wycieleń zaleca się jeden kojec porodowy na 20-30 krów o wymiarach 3 x 4 m i wysokości minimalnej przegród 1,3 m. W dużych stadach krów może być porodówka grupowa - zaleca się 8-10 m2 kojca na każdą krowę (należy zapewnić możliwość odizolowania fragmentu kojca o powierzchni przynajmniej 9 m2 jako obszaru porodowego). Wadą porodówki zbiorowej jest możliwość ssania przez cielę obcej krowy. Porodówki zbiorowe nie zdają egzaminu przy utrzymywaniu krów w systemie obór uwięziowych.

Przegrody kojca powinny być pełne, jeśli za nimi przebywają inne krowy. Dopuszcza się również przegrody ażurowe, o szczelinach pomiędzy elementami przegród nie szerszych niż 10 cm. Należy zapewnić możliwość usunięcia przegród w sytuacji awaryjnej Każdy kojec powinien być wyposażony w furtkę (otwieraną na zewnątrz). Dobrze zdaje egzamin również przesmyk zapewniający łatwe wejście i wyjście dla obsługi. Należy także zapewnić możliwość zabrania leżącej krowy przez odpowiednią bramkę. Ponadto bardzo przydatna jest możliwość tymczasowego unieruchomienia krowy w kojcu porodowym (w okresie wykonania koniecznych zabiegów), poprzez instalację samoblokującej przegrody paszowej.

Stały dostęp do wody i paszy

Przegroda paszowa powinna zapewniać łatwy dostęp do paszy i wody oraz zapobiegać wydostawaniu się cieląt na zewnątrz. Krowa bezpośrednio po porodzie powinna przez 20-30 minut stać i pobierać paszę oraz wodę, aby napełnić żwacz. Dobrze jest podać ciepłe pójło przygotowane z lekko osolonej wody i otrąb pszennych i bardzo dobrej jakości siano. Woda i wysokiej jakości pasza wypełniają i obciążają żwacz, co nie pozwala na jego przesunięcie. Firmy paszowe oferują różnego rodzaju specyfiki (dodawane do wody i paszy) wzmacniające krowę po porodzie, które należy w sposób umiejętny i przemyślany wykorzystywać.

Zachowanie higieny i czystości

Podłoga nie może być śliska. Każdy kojec porodowy powinien mieć własny otwór odpływowy, co umożliwia indywidualne jego mycie i dezynfekcję.

Zaleca się umieszczenie urządzenia do mycia rąk w pobliżu kojca porodowego oraz bardzo dobre oświetlenie dzienne i sztuczne. Kojec porodowy musi być czysty i zaścielony świeżą słomą przed każdym porodem. Ściółkę należy codziennie uzupełniać, a zabrudzoną i obornik usuwać. Ważna jest dobra wentylacja, brak wilgoci, a przeciągi i przewiewy są niedopuszczalne.

Dobrze urządzona porodówka ma następujące zalety:

  • zapewnia kontakt fizyczny cielęcia z krową; u krowy występuje silny odruch wylizywania nowonarodzonego cielęcia,
  • lizanie noworodka stymuluje szybsze uaktywnianie narządów zmysłów i ruchu cielęcia a u krowy stymuluje odejście łożyska,
  • fizyczny kontakt cielęcia z matką w ciągu pierwszej doby po urodzeniu korzystnie wpływa na zdolność jelit cielęcia do skutecznego wchłaniania przeciwciał zawartych w siarze,
  • pozwala na swobodę ruchu oraz zapewnia suche i wygodne legowisko. Nowonarodzone cielęta spędzają 16-18 godzin na dobę w pozycji leżącej.


Stanisław Nowowiejski

Dzisiaj jest 22.11.2017 godz.
Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Szepietowie