Polityka prywatności

Print Friendly, PDF & Email

Zgodnie z art. 13 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 roku w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (zwane dalej: RODO) informujemy, iż:

1) Administratorem Państwa danych osobowych jest Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Szepietowie, Szepietowo-Wawrzyńce 64, 18-210 Szepietowo (zwany dalej: PODR w Szepietowie).

2) Kontakt z Inspektorem Ochrony Danych w PODR w Szepietowie możliwy jest pod numerem tel. 86 275 8905 lub adresem e-mail: edeptula@odr-szepietowo.pl.

3) Jakie dane są gromadzone?

Korzystający z naszych serwisów pozostają anonimowi tak długo, aż sami nie zdecydują inaczej. Wynikające z ogólnych zasad połączeń realizowanych w Internecie informacje zawarte w logach systemowych (np. adres IP) są przez PODR w Szepietowie wykorzystywane w celach technicznych, związanych z administracją i wyświetlaniem strony. Poza tym adresy IP są wykorzystywane do zbierania ogólnych, statystycznych informacji. Informacje podane w formularzu są wykorzystywane przez PODR w Szepietowie do niezbędnych kontaktów z użytkownikami strony oraz dane zawarte w wysyłanej do nas wiadomości e-mail. Na naszej stronie używamy technologii takich jak: pliki cookie do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu ułatwienia korzystania ze strony. Dane będą przetwarzane do czasu posiadania udzielonej zgody.

4) Państwa dane osobowe będą przechowywane przez okres potrzebny do wyświetlenia informacji na stronie, zapamiętania ustawień, zestawieniu statystyk.

5) Mają Państwo prawo żądania od administratora dostępu do treści swoich danych oraz prawo do ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, prawo do cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem.

Mają Państwo prawo wniesienia skargi do UODO, gdy uzasadnione jest, że Państwa dane osobowe przetwarzane są przez administratora niezgodnie z ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r.

6) W jaki sposób chronione są informacje? Formularz wypełniany przez użytkownika realizowany jest za pomocą szyfrowanego protokołu transmisji danych.

7) Państwa dane osobowe, co do zasady nie są przekazywane poza obszar EOG. PODR w Szepietowie nie będzie przekazywał Państwa danych osobowych podmiotom trzecim, chyba że będzie tego wymagało wykonanie umowy z PODR w Szepietowie. Dane zostaną przekazane w celu i w zakresie koniecznym do prawidłowego i należytego wykonania zawartej przez Państwa z PODR w Szepietowie umowy, oraz zostaną Państwo o tym fakcie powiadomieni. PODR w Szepietowie może przekazać Państwa dane związane z wyświetlaniem strony do usługi Google Analytics.

8) Wyrażenie zgody jest dobrowolne i w każdej chwili można ją wycofać.

Orkisz, płaskurka, samopsza – Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Szepietowie

Orkisz, płaskurka, samopsza


Print Friendly, PDF & Email

Orkisz, płaskurka i samopsza to stare, reliktowe odmiany pszenicy (formy jare i ozime), które wracają do łask dzięki swoim specyficznym właściwościom smakowym, zdrowotnym i środowiskowym. Są to pszenice oplewione, gdzie ziarna po wymłóceniu pozostają w plewach

Powrót do tych starych, prymitywnych odmian pszenicy zapoczątkowały dwa województwa: warmińsko-mazurskie i kujawsko-pomorskie. Pierwsze nasiona pozyskano z Niemiec. Obecnie powierzchnia uprawy pszenic sięga około 1000 ha i to głównie w gospodarstwach ekologicznych, gdyż nie ma zainteresowania konwencjonalnym orkiszem, samopszą czy płaskurką. Dotychczas w Polsce uprawia się tylko formy ozime tych zbóż.

Orkisz

Na Bliskim Wschodzie uprawiali go Izraelici, w Europie Germanie i Rzymianie. Ci ostatni uważali orkisz za pokarm dający nadludzką siłę i witalność, dlatego stanowił główny składnik diety gladiatorów i uczestników antycznych igrzysk. W XII wieku przeorysza klasztoru Benedyktynów Hildegarda z Bingen rozpropagowała zalety orkiszu jako zboża, które prowadzi do „dobrej krwi, daje rozluźniony charakter i cnotę zadowolenia”.

Płaskurka

Starsza siostra pszenicy orkiszu, uprawiana była na szeroką skalę w starożytnej Mezopotamii. W Niemczech znana jest pod nazwą Emmer, natomiast we Włoszech Farro. Z uprawą płaskurki wiążą się początki naszego, rodzimego rolnictwa. Jej zalety zdrowotne przewyższają atuty coraz bardziej popularnego w naszym kraju orkiszu.

Samopsza

Trzecia z reliktowych pszenic, jako gatunek mało plenny, uprawiana jest obecnie na górzystych terenach Zakaukazia.

Samopsza w porównaniu z innymi zbożami jest bardziej delikatną rośliną, źdźbła są bardzo cienkie, a kłosy krótkie, długości niewiele ponad 5 cm. Jej mocne źdźbła są używane przez niemieckich rolników w Badenii do wiązania winorośli.

Różnice w agrotechnice w porównaniu z pszenicą ozimą

  • do siewu używamy nasion oplewionych w łusce
  • norma wysiewu to ok. 300 kg ziarniaków na ha
  • rozstawa rzędów od 17 aż do 24 cm
  • rzutowy siew wsiewki koniczyny lub seradeli
  • dwukrotne, wiosenne bronowanie
  • zbiór – staramy się zmniejszyć obroty motowidła (mniej kłosów zostanie odłamana i spadnie na ziemię), odpowiednio ustawiamy sita młocarni, aby przez szczeliny wpadały połamane kłosy, zmniejszamy nadmuch (o takiej sile jak przy owsie)
  • staramy się kosić po południu, aby kłosy były bardziej suche – ułatwia to odplewianie i przechowywanie ziarna
  • odplewianie ziarna – najlepsze efekty uzyskujemy stosując przerobiony bukownik do koniczyny, w którym zastosowano stalową siatkę o oczkach o średnicy od 4 do 5 mm
  • plony osiąga się na poziome od 1,5 do 3 ton z ha.

Zalety pszenic orkiszowych

W Polsce nie ma rodzimych odmian pszenic orkiszowych. Rolnicy korzystają z odmian niemieckich – Badengold, Frankenkorn, Schwabenspelz i Ceralio.

Orkisz walorami odżywczymi przewyższa odmiany pszenicy zwyczajnej. Zawiera więcej dobrze przyswajalnego białka (nawet do 30% w porównaniu do pszenicy zwyczajnej), charakteryzuje się wyższą zawartością glutenu w ziarnie, ma więcej witamin (A, D, E, B ) rozpuszczalnych w tłuszczach, zawiera cenne mikroelementy: fosfor, żelazo, cynk, miedź, mangan i kobalt. Z orkiszu otrzymujemy mąkę razową i białą, otręby, płatki, kasze, makarony, różne rodzaje pieczywa, ciastka, piwo, wódki oraz smaczną, lekko przeczyszczającą kawę.

Pszenice korzystnie wpływają na nasz układ trawienny, wzmacniają odporność naszego organizmu, powodują spadek „złego” cholesterolu we krwi, są składnikiem diety u chorych na celiakię dzieci. Ziarna orkiszu zapobiegają powstawaniu kamieni żółciowych, poprawiają motorykę nerek i wątroby. Ziarna pszenic prymitywnych można spożywać w formie „zielonego ziarna”. Jest to ziarno w dojrzałości mlecznej na tyle wykształcone, że posiada już wszystkie składniki odżywcze, a nie jest jeszcze zbyt twarde. Używa się go do przygotowania zup, kotletów, puddingów lub jako dodatku do jogurtów.

Oprócz dobroczynnego wpływu ziarna na nasz organizm, plewy również korzystnie wpływają na nasze zdrowie i samopoczucie.

Znane jest pozytywne oddziaływanie poduszek, kołder czy materacy. Zawarte w nich plewy, łuski zapobiegają poceniu się organizmu i są dobrą izolację chroniącą przed zimnem.

Krzysztof Mauryc

Literatura:

1.Rolnictwo ekologiczne w województwie podlaskim – możliwe kierunki rozwoju, Materiały konferencyjne, Białowieża 2009

2.Budzyński W., Pszenica. Pszenice – zwyczajna, orkisz, twarda, uprawa i zastosowanie, Wydawnictwo PWRiL, Poznań 2012