Polityka prywatności

Print Friendly, PDF & Email

Zgodnie z art. 13 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 roku w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (zwane dalej: RODO) informujemy, iż:

1) Administratorem Państwa danych osobowych jest Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Szepietowie, Szepietowo-Wawrzyńce 64, 18-210 Szepietowo (zwany dalej: PODR w Szepietowie).

2) Kontakt z Inspektorem Ochrony Danych w PODR w Szepietowie możliwy jest pod numerem tel. 86 275 8905 lub adresem e-mail: edeptula@odr-szepietowo.pl.

3) Jakie dane są gromadzone?

Korzystający z naszych serwisów pozostają anonimowi tak długo, aż sami nie zdecydują inaczej. Wynikające z ogólnych zasad połączeń realizowanych w Internecie informacje zawarte w logach systemowych (np. adres IP) są przez PODR w Szepietowie wykorzystywane w celach technicznych, związanych z administracją i wyświetlaniem strony. Poza tym adresy IP są wykorzystywane do zbierania ogólnych, statystycznych informacji. Informacje podane w formularzu są wykorzystywane przez PODR w Szepietowie do niezbędnych kontaktów z użytkownikami strony oraz dane zawarte w wysyłanej do nas wiadomości e-mail. Na naszej stronie używamy technologii takich jak: pliki cookie do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu ułatwienia korzystania ze strony. Dane będą przetwarzane do czasu posiadania udzielonej zgody.

4) Państwa dane osobowe będą przechowywane przez okres potrzebny do wyświetlenia informacji na stronie, zapamiętania ustawień, zestawieniu statystyk.

5) Mają Państwo prawo żądania od administratora dostępu do treści swoich danych oraz prawo do ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, prawo do cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem.

Mają Państwo prawo wniesienia skargi do UODO, gdy uzasadnione jest, że Państwa dane osobowe przetwarzane są przez administratora niezgodnie z ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r.

6) W jaki sposób chronione są informacje? Formularz wypełniany przez użytkownika realizowany jest za pomocą szyfrowanego protokołu transmisji danych.

7) Państwa dane osobowe, co do zasady nie są przekazywane poza obszar EOG. PODR w Szepietowie nie będzie przekazywał Państwa danych osobowych podmiotom trzecim, chyba że będzie tego wymagało wykonanie umowy z PODR w Szepietowie. Dane zostaną przekazane w celu i w zakresie koniecznym do prawidłowego i należytego wykonania zawartej przez Państwa z PODR w Szepietowie umowy, oraz zostaną Państwo o tym fakcie powiadomieni. PODR w Szepietowie może przekazać Państwa dane związane z wyświetlaniem strony do usługi Google Analytics.

8) Wyrażenie zgody jest dobrowolne i w każdej chwili można ją wycofać.

Zadbać o ziemniaka podczas przechowywania – Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Szepietowie

Zadbać o ziemniaka podczas przechowywania


Print Friendly, PDF & Email

Maleje powierzchnia uprawy ziemniaka. Musimy więc lepiej wykorzystywać coraz mniejsze zbiory i ograniczać straty podczas przechowywania bulw. W związku z tym, sterować procesami życiowymi bulw, które są przechowywane przez około 10 miesięcy, aby zmiany ilościowe i jakościowe były jak najmniejsze.

Powierzchnia uprawy ziemniaka w województwie podlaskim ciągle się zmniejsza. Jeszcze w 2000 roku wynosiła około 70 tysięcy ha, a w roku 2010 uprawiano je tylko na 24 tysiącach hektarów. Stanowiło to około 3% w strukturze zasiewów.

Z zachodzących zmian wynika, że ziemniak staje się warzywem. Skoro jest go mało w uprawach to szczególnie należy zadbać o to, by dobrze przechować i wykorzystać. W związku z tym, należy tak sterować procesami życiowymi bulw, które są przechowywane przez około 10 miesięcy aby zmiany ilościowe i jakościowe były jak najmniejsze.

Na wielkość strat wpływają czynniki występujące w okresie wegetacji a przede wszystkim w czasie przechowywania. Procesy życiowe zachodzące w bulwach w czasie przechowywania prowadzą do strat przechowalniczych tzw. ubytków naturalnych, gnicia i pogarszania się jakości. Straty jakościowe to zmniejszenie suchej masy i składników odżywczych oraz zwiększenie skłonności do zmiany barwy miąższu w czasie procesów przetwórczych.

Ubytki naturalne

Oddychanie w bulwach jest procesem wieloetapowym, polegającym na utlenianiu węglowodanów i wydzielaniu dwutlenku węgla, wody i energii cieplnej. Bulwy po zbiorze oddychają intensywnie, potem intensywność maleje, a po miesiącu przechowywania stabilizuje się na najniższym poziomie, by ponownie wzrosnąć na początku kiełkowania bulw. Intensywność oddychania zależy od odmiany i dojrzałości bulw. Decydujący jednak wpływ na oddychanie ma temperatura przechowywania. Najsłabiej bulwy oddychają w temperaturze 4-6°C. Jej wzrost powoduje wzrost intensywności oddychania. Również wzrost intensywności oddychania powoduje przechowywanie bulw w temperaturze poniżej 3-4°C. Oddychanie bulw, powoduje w pryzmie wzrost temperatury i stężenia CO2. W związku z tym zaleca się, aby wydzielane ciepło przez bulwy odprowadzać na zewnątrz, natomiast właściwą temperaturę bulw utrzymać za pomocą odpowiedniej wentylacji.

Transpiracja jest związana z odparowywaniem wody z bulw. Zachodzi w trakcie całego okresu przechowywania. Intensywność jej, zależy od cech fizjologicznych bulwy oraz od warunków przechowywania, a głównie od temperatury, wilgotności, intensywności wentylacji i fazy przechowywania. Wraz z ubytkiem wody ubywa masa bulwy i dochodzi do zmian jakościowych polegających na pomarszczeniu, gąbczastości oraz pojawieniu się nekroz w postaci ciemnych plam fizjologicznych. W zależności od odmian różnice w ubytkach naturalnych są duże. Ujawniają się szczególnie mocno podczas przechowywania bulw przy niższej wilgotności tj. w granicach 85-88%. Największa transpiracja jest w okresie dojrzewania fizjologicznego, po zbiorze oraz w końcowej fazie przechowywania, kiedy jest intensywny wzrost kiełków. Wpływ na przebieg transpiracji ma intensywniejsza jesienią i wiosną wentylacja oraz niższa wilgotność zewnętrzna występująca w tym okresie. Duże straty wody powstają w wyniku uszkodzeń bulw podczas zbioru i przeładunku do przechowalni. Wysokość ich może być 3-5 razy wyższa w porównaniu z nieuszkodzonymi bulwami. Na odparowywanie wody istotny wpływ ma również intensywność wietrzenia przechowalni, prędkość przepływu powietrza wokół przechowywanych bulw i czas trwania wentylacji. Im mniejszy jest ruch powietrza wokół bulw tym mniejsze jest odparowywanie. Wzrost prędkości powietrza przepływającego wokół bulw zwiększa odparowywanie wody.

Kiełkowanie przyczynia się do strat przechowalniczych z uwagi na zwiększoną intensywność transpiracji i oddychania. Decydujący wpływ na rozpoczęcie kiełkowania i intensywność wzrostu kiełków ma temperatura przechowywania. Jeśli bulwy są przechowywane w wyższych temperaturach to skraca się okres ich uśpienia i proces kiełkowania zaczyna się wcześniej z większą intensywnością. Przechowywanie bulw w temperaturach 2-3°C wydłuża okres uśpienia i ogranicza intensywność wzrostu kiełków. Wyrosłe duże kiełki są przeszkodą, gdyż ograniczają ruch powietrza w pryzmie w trakcie wentylacji. Ponadto usuwanie ich zwiększa nakład pracy przed sprzedażą ziemniaków.

Choroby

Znaczne straty często nawet bardzo duże w przechowywanych ziemniakach powodowane są przez choroby przechowalnicze do których zalicza się zarazę ziemniaka oraz zgnilizny: mokrą, suchą i mieszaną.

Zaraza ziemniaka, jest jedną z najgroźniejszych chorób, wywołana przez grzyb Phytophthora infestans. Grzyb w odpowiednich warunkach poraża najpierw części nadziemne, a następnie bulwy obniżając plony ziemniaka. Zainfekowane i wysadzone bulwy mogą gnić w polu, a jeśli porażenie nastąpiło pod koniec wegetacji, wówczas proces gnicia może się rozpocząć dopiero w przechowalni. Takie bulwy łatwo ulegają wtórnej infekcji innymi patogenami.

Mokra zgnilizna jest chorobą bakteryjną wywoływaną przez bakterie z rodzaju Pectobacterium. Wstępowanie i rozprzestrzenianie się jej zależy od zdrowotności sadzeniaków. Zainfekowane wysadzone sadzeniaki są głównym źródłem infekcji bulw potomnych, które w czasie przechowywania mogą ulec gniciu. Często infekcji bakteryjnej ulegają bulwy uszkodzone lub porażone wcześniej przez inne choroby jak np. zarazę ziemniaka. Występowanie i rozwój choroby zależy od warunków wilgotnościowo-temperaturowych panujących w pryzmie ziemniaka. Jeśli wystąpi wzrost temperatury i wilgotności względnej powietrza oraz stężenia dwutlenku węgla w atmosferze to wówczas nastąpią warunki stymulujące rozwój tej choroby. Chcąc ograniczyć zagrożenie mokrą zgnilizną, zaleca się zwiększyć intensywność wietrzenia przy niskiej wilgotności powietrza zewnętrznego (75-85%), bez sztucznego nawilżania.

Sucha zgnilizna jest powodowana przez grzyby z rodzaju Fusarium. Występuje jesienią , ale masowo opanowuje bulwy ziemniaków w okresie wiosennym. Powszechna jest nie tylko w Polsce ale i w Europie. Występuje głównie w uszkodzonych bulwach. Zauważono, że im większe jest skaleczenie bulwy tym większe jest prawdopodobieństwo infekcji grzybami Fusarium. Do wtórnej infekcji dochodzi w wyniku porażenia bulw przez zarazę. W praktyce, by uniknąć uszkodzeń i rozwoju suchej zgnilizny zbiór dojrzałych bulw zaleca się przeprowadzić właściwie wyregulowanymi maszynami, przy wyższych temperaturach występujących w ciągu dnia. Przy tej chorobie na porażenie bulw ma duży wpływ temperatura. Niska, hamuje rozwój patogena w miąższu. Stwierdzono również stymulujący wpływ ciągłej wentylacji na rozwój tej choroby.

Zgnilizna mieszana pojawia się w bulwach, gdy do środka wniknie dwa lub kilka patogenów. Zasiedlenie patogenów może nastąpić jednocześnie lub w innych terminach. Najczęściej dochodzi do wtórnego zakażenia bakteriami wywołującymi mokrą zgniliznę (Pectobacterium carotovorum subsp. carotovora) bulw porażonych pierwotnie suchą zgnilizną. Infekcja mieszana powoduje kilkakrotnie większe porażenie i straty niż infekcja pojedynczymi sprawcami zgnilizn. Duże znaczenie w rozwoju tej choroby mają warunki środowiska. Stymulujący wpływ na rozwój tej choroby ma wzrost wilgotności względnej oraz zawartość CO2 w atmosferze.

zie007

Wielkość strat i ich ograniczanie

Jak wykazują badania IHAR, największe straty powstają w wyniku ubytków naturalnych oraz gnicia bulw porażonych chorobami (tabela).

Udział (%) strat ziemniaków w zależności od temperatury przechowywania (12 odmian, lata 2006-2009) IHAR-PIB Oddział Jadwisie

Temperatura  przechowywania
(°C)
Ubytki naturalne
Choroby
Kiełki
8
61,6
31,9
6,5
5
69,6
29,4
1,0
3
65,8
34,2
0
Średnio
65,7
31,8
2,5

Istotne jest by zwrócić uwagę na stan zdrowotny ziemniaków. Jeśli bulwy są porażone to należy się liczyć z tym, że intensywne nawilżanie przyczyni się do wzrostu gnicia, a więc do większych strat. Badania IHAR wykazują, że w przechowalni, gdzie zastosowano nawilżanie, straty w wyniku ubytków naturalnych zmniejszyły się, ale straty w wyniku rozwoju chorób, szczególnie mokrej zgnilizny – wzrosły. Stosując wentylację z nawilżaniem należy pamiętać, aby nie dopuścić do kondensacji wody na bulwach, bo przyczyni się do rozwoju chorób przechowalniczych.

Główne działania związane z ograniczeniem strat

  • Jeśli planujemy przechowywać ziemniaki dłuższy czas, to wówczas do przechowywania takiego przeznaczyć bulwy chronione przed chorobami, dojrzałe bez uszkodzeń mechanicznych i zanieczyszczeń.
  • Przygotować do zużycia poszczególne partie i odmiany w kolejności, wynikającej z trwałości przechowalniczej, którą można odczytać z danych IHAR-PIB Jadwisin lub COBORU na stronie internetowej.
  • Pamiętać zawsze o jak najszybszym osuszaniu bulw przez intensywne wietrzenia we wstępnej fazie przechowywania.
  • Koniecznie po 2-3 tygodniach przechowywania przeprowadzić szczegółową ocenę stanu przechowywania ziemniaków.
  • Pamiętać o zagospodarowaniu w pierwszej kolejności ziemniaków najgorzej się przechowujących.
  • Zapewnić odpowiednie warunki termiczno-wilgotnościowe podczas długotrwałego przechowywania w zależności od kierunku użytkowania.
  • Zaprawiać w odpowiednim czasie ziemniaki, które będą przechowywane w wyższej temperaturze.
  • Raz w tygodni oceniać stan składowanych ziemniaków odnośnie kiełkowania, rozwoju chorób i zwilgocenia.
  • Na podstawie oceny stanu bulw podejmować szybkie decyzje o wentylacji i zagospodarowaniu ziemniaków.

Eugeniusz Stanisław Stefaniak