Rolnik ma ograniczone możliwości oddziaływania na warunki klimatyczno-glebowe. Może natomiast swobodnie dobierać odmiany i stosować różne systemy uprawy, aby otrzymać ziarno o najwyższej jakości.

"Poprawa jakości technologicznej zbóż poprzez doskonalenie technologii uprawy" była tematem demonstracji prowadzonej w gospodarstwie Józefa Sikorskiego w Hermanach, powiat białostocki. Do realizacji tematu wybrano pszenicę jarą odmiany NAWRA, która należy do grupy pszenic jakościowych A. Celem demonstracji było uzyskanie możliwie najwyższych parametrów jakościowych w warunkach agroprzyrodniczych woj. podlaskiego.

By ocenić wartość plonu wykonano analizę ziarna w Instytucie Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego Zakładu Przetwórczego w Warszawie.

Oto parametry pszenicy uprawianej w Hermanach:
- gęstość ziarna 78,20 kg/hl,
- zawartość białka 13,30% s.m.,
- zawartość glutenu 26,80%,
- wskaźnik sedymentacyjny 55,
- liczba opadania 320 sek,
- zawartość popiołu 1,88% s.m.
Pod względem wartości technologicznej odmiany pszenic dzieli się na 5 grup jakościowych i oznacza się literami:
E - pszenica elitarna
A - pszenica jakościowa
B - pszenica chlebowa
K - pszenica na ciastka
C - odmiany pozostałe, w tym odmiany paszowe
Odmiany z grupy E, A, B są przydatne są do wypieku chleba, przy czym odmiany z grupy E należy traktować jako poprawiacze. Jakość technologiczna ziarna uzależniona jest od sposobu uprawy oraz przebiegu pogody w okresie wegetacji i właściwego dobóru odmiany. Pogoda wpływa na aktywność enzymów amylolitycznych. Przy deszczowej pogodzie zwiększa się aktywność amylazy o czym świadczy mała liczba opadania. Podobnie jest przy zbyt niskim nawożeniu azotem, nawet odmiany o genetycznie uwarunkowanej wysokiej zawartości białka mogą nie sprostać wymaganiom skupowym.
Minimalne wymagania Polskich Młynów S.A. przedstawiają się następująco: liczba opadania 220-290 sek., gęstość ziarna 77 kg/hl, zawartość białka 12% s.m., wskaźnik sedymentacyjny 30 ml.

Wyniki badań potwierdzają, że na wartość technologiczną ziarna obok klimatu i właściwego doboru odmian ma wpływ poziom agrotechniki, a przede wszystkim przedplon i nawożenie. Analizując poszczególne parametry - liczbę opadania określającą stopień porośnięcia ziarna można stwierdzić, iż zebrano pszenicę w okresie dobrej pogody (wymagany próg 220 sek.), gęstość ziarna mieści się w normie, ziarno o bardzo dobrym wyrównaniu, o gładkiej powierzchni. Wskaźnik sedymentacyjny mówi o zdolności glutenu do hydratacji (wiązania wody) i pęcznienia białek glutenowych, w przypadku przeznaczenia ziarna na mąkę, powinien on przybierać maksymalne wartości (0 do 70 ml). Na zawartość białka - duży wpływ ma wysokość nawożenia azotowego. Pszenice konsumpcyjne powinny zawierać go więcej - minimalne wymaganie dla Polskich Młynów S.A. wynosi 12% s.m, w skupie interwencyjnym 10,5% s.m.

Maria Siemieniako

Dzisiaj jest 21.01.2018 godz.
Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Szepietowie