Ostatnie duże nasilenie szkodników glebowych w województwie podlaskim wystąpiło w 2004 roku. Ponieważ cykl rozwojowy najgroźniejszego szkodnika kukurydzy - drutowca trwa 3-5 lat, a zima ostatnia nie należała do mroźnych, to w tym roku możemy spodziewać się, że szkodnik ten wystąpi w większych ilościach niż w latach ubiegłych.

Szkodniki glebowe a zwłaszcza drutowce są częstą przyczyną wypadania młodych roślin kukurydzy warto więc przypomnieć sobie podstawowe wiadomości o biologii i zwalczaniu tego szkodnika.

Charakterystyka szkodnika

Drutowce, to larwy sprężykowatych, chrząszczy o wielkości 7-15 mm. Larwy (drutowce) są silnie wydłużone, barwy żółtej lub pomarańczowej z trzema parami krótkich nóg. Samice składają jaja do gleby w pobliżu roślin. Larwy wyjadają pęczniejące nasiona, żerują na kiełkach, korzeniach i bulwach roślin przez 2-4 lata a nawet dłużej zimując w głębszych warstwach gleby. Najchętniej pojawiają się na polach zaniedbanych o złej kulturze gleby, o kwaśnym odczynie, gdzie nie wykonuje się solidnych orek zimowych i spulchniania gleby. Występowaniu tych szkodników sprzyjają pola położone w pobliżu lasów, krzewów i  zadrzewień. Masowo pojawiają się w kukurydzy posianej po wieloletnich trawach, motylkowych i mieszankach motylkowych z trawami. Brak w płodozmianie roślin nie atakowanych przez te szkodniki a więc rzepaku, lnu, grochu, fasoli i gorczycy przy dużym udziale zbóż wskazuje na możliwość silnego ich wystąpienia zwłaszcza w roślinach ulubionych jak kukurydza. Trzeba więc unikać siewu tych roślin w warunkach wyżej opisanych lub zwalczać chemicznie szkodniki w glebie w płodozmianie. Warto też sprawdzić czy pole jest zainfekowane drutowcami.

Sprawdzamy czy są drutowce

Prosty sposób sprawdzenia czy na danym polu są drutowce podał dr Sylwester Lipski na stronie internetowej: www.kukurydza.org.pl. Ziemniaki pokrojone na grube plastry zakopać na polu jesienią lub wiosną, na głębokość 5-10 cm równomiernie w każdej części pola. Wystarczą 1-2 punkty na 200 m2. Miejsca umieszczenia plastrów zaznaczyć palikami. Po kilku dniach odsłonić i obejrzeć plastry. Jeśli na polu są drutowce to na powierzchni plastra lub w jego pobliżu znajdują się opisane larwy lub w plastrach są charakterystyczne otwory, w których często tkwią szkodniki. Próg ekonomicznej szkodliwości wynosi 2-8 larw na 1 m2.

Sposoby zwalczania

Po sprawdzeniu możemy z pełnym przekonaniem podjąć następujące działania:
Zaprawianie nasion przed siewem zaprawami - Gaucho 350 FS w dawce 11-17 ml/kg Gaucho 600 FS, w dawce 11-17 ml/kg ziarna, 83,3 ml na jednostkę siewną 50 tys. ziaren lub 5-6 ml/kg ziarna. Wyższą dawkę stosować w przypadku dużej liczebności szkodników. Zaprawy te można stosować łącznie z zalecanymi zaprawami grzybobójczymi. Zaprawy te zwalczają także: błyszczkę jarzynówkę, mszyce, pędraki, ploniarkę gnijkę i  śmietkę kiełkówkę.

Stosowanie środków granulowanych - Furadan 5 GR w ilości 15 kg na ha aplikatorem do granulatów podczas siewu kukurydzy lub Diazinon 10 GR w ilości 80-120 kg na ha przed siewem na powierzchnię pola i wymieszać z 10-12 cm gleby. Granulaty zwalczają także omacnicę prosowiankę, pędraki, ploniarkę gnijkę i rolnice.

W niektórych rejonach, duże szkody we wschodach wyrządzają ptaki. Przed tymi szkodnikami dość skutecznie chroni zaprawa Mesurol 500 FS stosowana w dawce 10 ml/kg ziarna bezpośrednio przed siewem, po wcześniejszym zaprawieniu przeciw grzybom. Niestety jest to środek toksyczny i od 2009 roku nie jest dostępny w sprzedaży dla rolników. Można jedynie zamawiać zaprawione tą zaprawą nasiona w firmach nasiennych lub stosować metody akustyczne.

Tadeusz Puścian

Dzisiaj jest 21.11.2017 godz.
Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Szepietowie