Ziemia rolna jest cennym, niepomnażalnym zasobem kraju. Od jej właściwego wykorzystania zależy bezpieczeństwo żywnościowe obywateli. Obowiązkiem państwa jest dbanie o prawidłowe gospodarowanie gruntami rolnymi.

                W Polsce systematycznie zmniejsza się powierzchnia ziemi uprawnej. Od 1945 roku w naszym kraju ubyło ponad 5 mln ha użytków rolnych. Przyczyną tego zjawiska jest m.in. wykupowanie ziemi na cele inne niż rolnicze.
                Grunty rolne to cenne zasoby, których już nie przybędzie, a dzięki którym możemy wyżywić nasze społeczeństwo. Dlatego nasze państwo musi je chronić i dbać o to, aby były właściwie wykorzystywane.

                30 kwietnia 2016 roku weszła w życie ustawa, która zmienia zasady obrotu ziemią rolną w Polsce. Ma ona przeciwdziałać wykupowaniu gruntów w celach innych niż rolnicze. Wprowadza jasne zasady kupna i sprzedaży ziemi, dzierżawy ziemi państwowej (z Zasobu Agencji Nieruchomości Rolnych), a także gwarantuje prawo dziedziczenia.

                Nowa ustawa umożliwia tworzenie silnych, stabilnych ekonomicznie gospodarstw rodzinnych. Dzięki nowym przepisom właścicielami ziemi rolnej mogą zostać tylko rolnicy, którzy będą ją uprawiać. Doprowadzi to do stabilizacji cen i stworzy warunki na powiększanie i rozwój gospodarstw rodzinnych. Ustawa wstrzymuje sprzedaż państwowej ziemi rolnej na 5 lat. Daje to rolnikom możliwość jej długotrwałej dzierżawy na korzystnych warunkach. Dzięki temu rolnicy, których nie stać na dokupienie ziemi, mogą rozwijać swoje gospodarstwa. Zaoszczędzone w ten sposób pieniądze mogą przeznaczyć na mechanizację i rozwój gospodarstw. Zasoby państwowej ziemi rolnej pozostają w dyspozycji Agencji Nieruchomości Rolnych.

                Wstrzymanie sprzedaży ziemi państwowej i przeznaczenie jej na dzierżawy umożliwi rolnikom zwiększenie produkcji i dochodów. Dzięki temu będą mogli oni inwestować w swoje gospodarstwa i stać się konkurencją dla zagranicznych producentów.

                Przez 5 lat ANR nie będzie sprzedawać gruntów rolnych. Wstrzymanie sprzedaży nie dotyczy gruntów przeznaczonych na inne cele niż rolne, np. budowa dróg, mostów, obiektów sportowych, budownictwo mieszkaniowe. Wstrzymanie sprzedaży nie obejmuje gruntów rolnych mniejszych niż 2 ha, domów, lokali mieszkaniowych, budynków gospodarczych, garaży oraz ogródków przydomowych.

Rolnicy indywidualni będą mogli dzierżawić państwową ziemię na korzystnych warunkach startując w przetargach dostępnych tylko dla nich.

Nabywcami nieruchomości rolnych na wolnym rynku mogą być wyłącznie rolnicy indywidualni, którzy w wyniku transakcji będą posiadali nie więcej niż 300 ha użytków rolnych. Ziemię rolną na wolnym rynku może nabyć:

- każdy, jeśli nieruchomość rolna w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona została na cele inne niż rolne,

- każdy, jeśli nieruchomość rolna ma mniej niż 0,3 ha,

- każdy, jeśli nieruchomość rolna o pow. do 0,5 ha w dniu wejścia w życie ustawy była zabudowana (tzw. siedlisko) i nie służy do prowadzenia gospodarstwa rolnego,

- każdy, jeśli co do nieruchomości, w dniu wejścia w życie ustawy została wydana ostateczna decyzja o warunkach zabudowy, w których nieruchomość została przeznaczona na cele inne niż rolne,

- osoba bliska właścicielowi nieruchomości bez żadnych ograniczeń,

- jednostka samorządu terytorialnego,

- Skarb Państwa,

- Kościelna osoba prawna i związek wyznaniowy.

                Nabycie nieruchomości rolnej przez inne podmioty niż rolnik indywidualny jest możliwe po uzyskaniu zgody Prezesa ANR. Zgoda taka będzie wydawana, jeśli:

- nie było chętnych na zakup wśród rolników indywidualnych i innych uprawnionych,

- wskazany nabywca gwarantuje prawidłowe prowadzenie gospodarstwa rolnego,

- w wyniku nabycia nie dojdzie do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych.

Nabywca, który będzie chciał utworzyć gospodarstwo rodzinne i zamieszkać w gminie, w której kupi nieruchomość, musi dodatkowo wykazać, że:

- posiada kwalifikacje rolnicze albo jest w trakcie ich uzupełniania, w związku z przyznaniem dofinansowania ze środków UE,

- będzie osobiście i prawidłowo prowadził gospodarstwo rolne.

                Prawo pierwokupu nieruchomości rolnych przysługuje:

- Dzierżawcy- jeśli jest rolnikiem indywidualnym i posiada pisemną umowę z datą pewną (czyli poświadczoną urzędowo), którą wykonywał przez co najmniej 3 lata i kupowana nieruchomość wchodzi w skład jego gospodarstwa rodzinnego,

- ANR- jeśli nie ma uprawnionego dzierżawcy lub dzierżawca nie chce skorzystać z prawa pierwokupu.

                Prawo pierwokupu nie przysługuje Agencji, kiedy nabywającym nieruchomość rolną jest:

- Rolnik indywidualny mieszkający w gminie, na terenie której znajduje się nieruchomość lub w gminie sąsiedniej,

- Osoba bliska właścicielowi nieruchomości.

                Wprowadzona w dniu 30 kwietnia 2016 roku ustawa gwarantuje prawo dziedziczenia nieruchomości rolnych wszystkim, z tym że w przypadku dziedziczenia testamentowego ANR przysługiwać będzie prawo nabycia takich nieruchomości, jeżeli spadkobiercami nie są osoby bliskie spadkodawcy, czyli: żona, mąż, dzieci, wnuki, prawnuki, rodzice, dziadkowie, pradziadkowie, rodzeństwo i ich dzieci. Dziedziczenie przez osoby bliskie jest wyjęte spod wszelkich ograniczeń:

- co do powierzchni dziedziczonych nieruchomości rolnych,

- bez obowiązku posiadania kwalifikacji rolniczych ani też osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego przez okres 10 lat,

- zakazu zbywania darowizny lub wydzierżawienia nieruchomości przez okres 10 lat.

                W wyniku wprowadzenia nowej Ustawy podstawowym sposobem zagospodarowania państwowej ziemi staje się dzierżawa. Będą to dzierżawy długotrwałe zawierane nawet na okres powyżej 10 lat, co pozwoli na racjonalne planowanie produkcji. Wydzierżawianie gruntów będzie odbywało się poprzez przetargi organizowane przez ANR. Będą w nich mogli uczestniczyć wyłącznie rolnicy indywidualni zamierzający powiększyć lub utworzyć gospodarstwo rodzinne.

                Zainteresowani dzierżawą rolnicy powinni skontaktować się z właściwym terytorialnie oddziałem ANR.

Opracowano na podstawie informacji ANR

Bolesław Garbowski

Dzisiaj jest 24.01.2018 godz.
Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Szepietowie