Azbest to nazwa, którą zna prawie każdy, kojarzy się przede wszystkim z powszechnie do niedawna stosowanymi pokryciami dachowymi - płaskimi lub falistymi płytami azbestowo-cementowymi. Dziś praktycznie każdy ma świadomość, że azbest szkodzi zdrowiu. Chorobotwórcze działanie azbestu powstaje w wyniku wdychania włókien znajdujących się w powietrzu. Dopóki włókna nie są uwalniane do powietrza i nie występuje ich wdychanie, wyroby z azbestem nie stanowią zagrożenia dla zdrowia. Głównym źródłem skażenia środowiska pyłem azbestowym są uszkodzone powierzchnie płyt na dachach i elewacjach budynków oraz dzikie wysypiska odpadów azbestowych. Na występowanie i typ patologii wpływa rodzaj azbestu, wymiary włókien azbestowych i ich stężenie oraz czas trwania narażenia na ich wdychanie. Głównym skutkiem zdrowotnym narażenia na pył azbestowy jest wzrost występowania zmian opłucnowych, zwiększone ryzyko zachorowania na międzybłonniaka opłucnej i otrzewnej, a także raka płuc.

Mając powyższe na uwadze wprowadzono ustawę z dnia 19 czerwca 1997 roku o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, która zakazuje wprowadzania na polski obszar celny azbestu oraz wyrobów zawierających azbest, produkcji azbestu oraz obrotu azbestem i wyrobami azbestowymi z wyjątkiem azbestu i wyrobów azbestowych stosowanych do celów specjalnych. Zgodnie z terminem ustawowym produkcja płyt falistych została zakończona do 28 września 1998 roku, a od 28 marca 1999 roku obowiązuje zakaz obrotu tymi płytami.

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 października 2003 r. w sprawie wymagań w zakresie wykorzystywania i przemieszczania azbestu oraz wykorzystywania i oczyszczania instalacji lub urządzeń, w których był lub jest wykorzystywany azbest (Dz.U. nr 192 poz. 1876 z 2003 r.) dopuszcza się wykorzystywanie azbestu lub wyrobów zawierających azbest do 31 grudnia 2032 roku.

Termin ten wydaje się odległy, jednakże wystarczy się nieco rozejrzeć by zobaczyć skalę zjawiska. Demontażu wyrobów azbestowych dokonywać mogą jedynie pracownicy przeszkoleni w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przy usuwaniu wyrobów zawierających azbest (zgodnie z rozporządzeniami Ministra Pracy i Polityki Społecznej - Dz.U. nr 71 poz. 649 z 2004 r.). Odpady azbestowe powinny być unieszkodliwiane na uprawnionym składowisku odpadów niebezpiecznych lub na wydzielonych częściach składowisk odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne.

Tak wyglądają sprawy od strony prawnej, rzeczywistość jest jednak inna. Obserwuje się samodzielne, bez zachowania przepisów prawa usuwanie wyrobów zawierających azbest i pozbywanie się ich w miejscach niedozwolonych, gdzie powstają dzikie wysypiska odpadów azbestowych. Sytuacja ta niesie zagrożenie dla środowiska oraz dla zdrowia i życia ludzi.

W związku z tym chciałbym poinformować rolników o możliwościach dofinansowania przedsięwzięć związanych z wymianą pokryć dachowych:

1. W ramach działania 1.4. Modernizacja gospodarstw rolnych PROW na lata 2007-2013 w zakres kosztów kwalifikowalnych mogą wchodzić koszty rozbiórki i utylizacji materiałów szkodliwych pochodzących z rozbiórki pod warunkiem, że rozbiórka jest niezbędna w celu realizacji przedsięwzięcia.

2. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Białymstoku (ul. Świętego Rocha 5, tel. 85 7460241, e-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. ) udziela wsparcia finansowego w zakresie utylizacji azbestu dla firm i osób prawnych oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą.

3. Bank Ochrony Środowiska Oddział w Białymstoku (ul. Piękna 1, tel. 85 7422156) udziela kredytów na utylizację azbestu osobom fizycznym.

Urzędy gmin i starostwa powiatowe mogą pozyskać środki w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podlaskiego na lata 2007-2013 na zorganizowanie systemu zbiórki, przechowywania i utylizacji azbestu.

Wykazy i adresy firm, które posiadają decyzję zatwierdzającą program gospodarki odpadami azbestowymi w woj. podlaskim są dostępne w starostwach powiatowych.

mgr inż. Eugeniusz Mystkowski

Dzisiaj jest 24.11.2017 godz.
Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Szepietowie