Obowiązujące przepisy i rozporządzenia określają zasady postępowania z odpadami w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz ochronę środowiska zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju. W szczególności dotyczy to ograniczania ilości odpadów oraz negatywnego oddziaływania na środowisko.

Zrównoważona produkcja rolnicza jest systemem gospodarowania umożliwiającym trwały wzrost produkcji przy zachowaniu bezpieczeństwa ekologicznego. Idea zrównoważonej produkcji rolnej łączy ze sobą wzrost gospodarczy z ochroną środowiska. Taki system gospodarowania możliwy jest przy wykorzystaniu zasad dobrej praktyki rolniczej, które na ogół są znane, lecz nie zawsze przestrzegane. Zmiany zachodzące w środowisku przyrodniczym pod wpływem działalności gospodarczej człowieka powodują między innymi pogorszenie jakości wody, powietrza i żywności, a dalej prowadzą do obniżenia stanu zdrowotnego ludzi i zwierząt. W związku z tym środowisko obszarów wiejskich, a w tym środowisko rolnicze trzeba nadal kształtować i odpowiednio chronić.
Każde gospodarstwo rolne poza spełnianiem funkcji czysto produkcyjnych jest jednym z elementów środowiska. Musi, więc harmonizować się z otaczającą je przyrodą i krajobrazem. Dotyczy to zarówno lokalizacji, wyglądu budynków, usytuowania i urządzenia całego gospodarstwa jak również czystości w obrębie zagrody. Wynika to z faktu, że rolnictwo jest częścią środowiska naturalnego, a więc oddziałuje na środowisko naturalne, jak również jest poddawane oddziaływaniu otoczenia.

Kompostuj odpady


Sposobem na ograniczenie odpadów na śmietniskach jest zagospodarowanie odpadów poprodukcyjnych i poużytkowych z odpadami roślinnego pochodzenia poprzez kompostowanie. Kompostowanie odpadów jest ekologicznym i najbardziej ekonomicznym sposobem wykorzystania odpadów organicznych. Kompostowanie niespożytkowanych mas roślinnych, stanowiących różnego rodzaju odpady jest najlepszym sposobem na przywracanie żyzności glebie i poprawianie jej życiodajnych zasobów. Proces kompostowania masy roślinnej jest podobny do próchniczo-twórczej przemiany w środowisku glebowym. W obu przypadkach mamy do czynienia z tlenową mineralizacją i humifikacją materii organicznej. Różnica zasadnicza polega na bardzo dużej koncentracji biomasy w procesie kompostowania oraz małej jej zawartości w glebie.
Celem głównym kompostowania jest produkcja nawozu humusowego z odpadów organicznych. Drugorzędnym, ale bardzo ważnym celem kompostowania jest unieszkodliwianie odpadów, przez ich zagospodarowanie, a tym samym pomniejszenie ich szkodliwości dla środowiska. Duże i niewykorzystane są możliwości w zakresie kompostowania w gospodarstwach rolnych i w ogródkach działkowych. W gospodarstwach rolnych jest dużo różnych odpadów rolniczych i domowych, które można wykorzystać do produkcji kompostu. Komposty do nawożenia pól są przygotowywane przeważnie na bazie obornika. Do kompostowania mogą być wykorzystane wszelkie odpady roślinne np. liście, gałązki żywopłotu, kora, ścięta trawa, młode rośliny chwastów, resztki warzyw i owoców, odpadki z obieranych ziemniaków i warzyw jak również resztki jedzenia, skorupki jaj, popiół drzewny, odpadki wełny, włosy i pióra, odchody zwierząt gospodarskich i domowych, wszelkie opakowania tekturowe, gazety niekolorowe itp. Wymienione materiały wyjściowe z dodatkiem ziemi bez obawy można mieszać ze sobą i razem składować.

Zbieraj i segreguj

Środowisko potrzebuje naszej pomocy, starajmy się zmieniać swoje przyzwyczajenia i nauczmy się zbierać i segregować odpady. To co jest możliwe zagospodarowujmy we własnym zakresie. Odpady nie nadające się do kompostowania na przykład: makulatura, folia polietylenowa, butelki typu PET, puszki aluminiowe powinny być zbierane u źródła ich powstawania i przekazywane do wtórnego przerobu. Odzyskiem surowców wtórnych zgodnie z nowymi przepisami o opakowaniach i odpadach opakowaniowych zajmują się firmy recyklingowe zapewniające skup po korzystnych cenach tego typu odpady pod warunkiem, że nie mogą zawierać one zanieczyszczeń obcych. Folia powinna być sortowana według koloru, oddzielnie folie przeźroczyste i oddzielnie folie barwione. Butelki typu PET winny być bez nakrętek i posortowane też według koloru. Puszki aluminiowe zgniecione bez zawartości innych zanieczyszczeń i metali. Jeśli chodzi o makulaturę to też powinna być segregowana jako makulatura mocna - tektura falista, worki papierowe, makulatura mieszana - makulatura zmieszana z tektury i papieru i makulatura gazetowa - prasa czarno biała i kolorowa. W makulaturze również niedopuszczalne są zanieczyszczenia i wilgotność jej nie powinna przekraczać 12%. Postępując w ten sposób z odpadami przyczynimy się w dużym stopniu do zmniejszenia zanieczyszczeń wokół nas to jest na śmietniskach, w lasach, rowach przydrożnych itd.

Nie spalaj
Odpady z tworzyw sztucznych nie powinny być spalane, co jest niestety nagminnie spotykanym zjawiskiem o bardzo negatywnym znaczeniu, ponieważ doprowadza to do skażenia środowiska. Ostatnimi laty coraz więcej odpadów z tworzyw sztucznych jest spalanych w paleniskach domowych. Postępowanie takie prowadzi do zanieczyszczenia powietrza bardzo toksycznymi substancjami (metale ciężkie, dioksyny i furany), które stanowią bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia ludzi. Ponadto spadając z opadami atmosferycznymi przenikają do roślin i gleby, pozostają w produktach roślinnych i zwierzęcych. Kumulacja substancji toksycznych w roślinach i w glebie staje się przyczyną skażenia wszystkich ogniw łańcucha pokarmowego. W organizmie człowieka gromadzą się one w tkankach (zwłaszcza tłuszczowej), powodując osłabienie odporności immunologicznej organizmu, alergie, nowotwory, patologiczne zmiany w układzie nerwowym i krążenia oraz zaburzają funkcjonowanie mózgu, wywołując choroby Alzheimera i Parkinsona. Ponadto wiadomo jest, że powtarzające się anomalia pogodowe; okresy suszy, silne wichury powodujące uszkodzenia budynków i drzewostanów są między innymi powodem zanieczyszczeń, które trafiają do atmosfery.

Ograniczaj produkcję śmieci

Może warto zastanowić się nad tym, jaki jest nasz wkład w postępujące zanieczyszczenie środowiska. Pamiętajmy o tym, wynosząc niesegregowane odpady i śmieci. Takie postępowanie powoduje, że ilość powstających śmieci stale wzrasta - "góra" odpadów szybko zapełnia istniejące wysypiska gdzie trafiają również odpady, z których większość może być wykorzystana jako surowce wtórne. Segregując makulaturę, plastik, szkło, metale możemy zmniejszyć ilość składowanych na śmietnikach odpadów nawet do 40%. Jeżeli chcemy żeby recykling odpadów był skuteczny to musi być tak zorganizowany żeby w każdej gminie był prowadzony skup surowców wtórnych.
Na pewno estetyczne opakowania są koniecznością. Obecnie opakowania ze szkła w znacznym stopniu zostały wyparte przez nowoczesne linie produkcyjne zastępując je opakowaniami jednorazowego użytku np. butelki na mleko, które niestety, najczęściej po wykorzystaniu produktu trafiają na śmietnik lub są spalane. Dlatego, więc producenci opakowań z tworzyw sztucznych powinni zamieszczać na nich informację dotyczącą zasad postępowania z opakowaniem po wykorzystaniu produktu.

Niezbędny jest wzrost świadomości w zakresie ochrony środowiska, którą sukcesywnie należy kształtować poprzez edukację młodzieży i szkolenia dla dorosłych. Niewłaściwe postępowanie w tym zakresie powinno być piętnowane społecznie i osoby powodujące zaśmiecanie lasów i innych miejsc powinny podlegać odpowiedzialności karnej. Należy przypomnieć, że rolnicy korzystający z dopłat w ramach wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny są zobowiązani do przestrzegania zasad dobrej praktyki rolniczej i od 2009 roku zasad wzajemnej zgodności (cross-compliance). Rozpoczęte szkolenia "Spełnianie standardów w dziedzinie ochrony środowiska, zwierząt i konsumenta a uzyskanie dopłat bezpośrednich w województwie podlaskim" będą prowadzone na terenie wszystkich gmin do marca 2008 roku i są okazją do zgłębienia wiedzy przez rolników.

Eugeniusz Mystkowski

Dzisiaj jest 24.11.2017 godz.
Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Szepietowie