Karnawał to czas zimowych zabaw, od Trzech Króli do Środy Popielcowej, sprzyja on rodzinnym i przyjacielskim spotkaniom przy suto zastawionym stole i muzyce.

Święta, święta i po świętach - wzdychamy po 6 stycznia, nieco z ulgą, to znów z rozrzewnieniem. Święto Trzech Króli kończy zasadniczy okres Bożego Narodzenia. Koniec tzw. "Godów" rozpoczynał porę kuligów, maskarad, dworskich balów i ludowych zabaw. Po Objawieniu Pańskim całą gamę uciech otwierał karnawał zimowy. Wszystko odbywało się według z dawna przyjętego obyczaju, najczęściej nawet pogoda dopisywała.

W tym właśnie czasie wyprawiano najwięcej wesel. Po rocznym "chodzeniu ze sobą" młodzi trafiali na ślubny kobierzec, zgodnie z przeświadczeniem, iż "miłość się przekomarza, aż klęknie u ołtarza". Był też bezwzględny termin poważnych zalotów, przypadający najdalej do Matki Boskiej Gromnicznej, czyli na połowę karnawału. W tym czasie młodzi ludzie dawali sobie "słowo", a ci, co byli już "po słowie", spieszyli do ołtarza.

Małżeństwa, narzeczeństwa i nie tylko, rzucały się w wir białego szaleństwa, jakim były kuligi. Dzisiaj prawdziwych kuligów już nie ma - i to twierdzenie, ponad wszelką wątpliwość, jest prawdziwe. W dawnych czasach bywał to zwyczaj powszechny. Elementy obrzędowości ludowej wkradały się do kuligów jakby przypadkowo, wszak była to tylko typowa zabawa szlachecka, bądź bogatszych gospodarzy. Potrzebni byli wiejscy muzykanci, śpiewacy obrzędowi, a także czeladź obsługująca kulig. Wszyscy oni mieli wpływ na koloryt tego karnawałowego szaleństwa. Tak więc przez czas całego karnawału hucznie świętowano i bawiono się całymi dniami.

Dzisiejsze przyjęcia karnawałowe są skromniejsze. Wiążą się przede wszystkim z zabawą i tańcami, a także i z dobrym menu. Oto nasze propozycje na karnawałowe przyjęcie:

Kotlet de volaille po polsku

2 piersi z kury, 6-10 dag tłuszczu, 10 dag cebuli, 2 dag masła do cebuli, 5 dag bułki, żółtko, 5 dag orzechów włoskich, 2 dag natki pietruszki, sól, pieprz, 2 jaja, 10 dag bułki tartej.

Orzechy sparzyć wrzącą wodą, obrać ze skórki, rozdrobnić. Cebulę obrać, opłukać, pokroić w drobną kostkę, usmażyć. Bułkę namoczyć w mleku, odcisnąć, zemleć, połączyć z cebulą, żółtkiem, orzechami i posiekaną natką pietruszki, doprawić do smaku. Piersi z kury umyć, zdjąć skórę, oddzielić białe płaty mięsa z kostką skrzydłową. Rozbić tłuczkiem zwilżonym wodą na płaty o grubości 5 mm i lekko osolić nadając im kształt wydłużonego liścia. Przygotowane filety posypać przyprawami, pośrodku filetów ułożyć przygotowane nadzienie zawijając ciasno w rulon grubszy od strony kostki (w kształt cygara). Panierować 2 razy w rozmąconych jajkach i bułce tartej. Smażyć ze wszystkich stron na rumiano, potem dosmażyć kilka minut na małym ogniu. Następnie ułożyć na półmisku z ziemniakami posypanymi koperkiem, udekorować zieloną sałatą. Podawać z surówką lub bukietem warzyw gotowanych.

Surówka z kapusty włoskiej

1 kg kapusty włoskiej, 3 marchewki, 5 jabłek kwaśnych, 1 cebula lub por, sos winegret, 1/2 szk. oleju sojowego, 4 łyżki octu winnego z winogron, 2 łyżki cukru, łyżeczka soli, 0,5 łyżeczki pieprzu, 1 ząbek czosnku.

Wszystkie składniki wymieszać. Kapustę poszatkować, zetrzeć na tarce ogrubych oczkach marchew i jabłka, cebulę pokroić w kostkę lub por - pokroić w półkrążki. Wszystkie warzywa połączyć i zalać sosem winegret. Surówkę podawać w salaterce udekorowaną natką pietruszki i elementami czerwonego jabłka.

Sałatka generalska

25 dag sera żółtego, 25 dag szynki drobiowej, słoiczek papryki czerwonej konserwowej, mała główka kapusty pekińskiej, puszka kukurydzy, słoik ogórków konserwowych, 2 nieduże cebule czerwone, mały słoiczek majonezu, orzechy włoskie, rzodkiew "Agata".

Ser, szynkę, paprykę, kapustę, rzodkiewkę i ogórki pokroić w słupki, cebulę drobno posiekać, kukurydzę odsączyć z zalewy. Wszystkie składniki połączyć z majonezem, doprawić solą i pieprzem, posypać po wierzchu posiekanymi orzechami.

Rybny owal

1 kg filetów rybnych z mintaja, 1 seler gotowany, 2 małe puszki brzoskwiń, 2 puszki groszku zielonego, 2 torebki ryżu gotowanego, pęczek natki pietruszki.

Filety rybne skropić sokiem z cytryny i odstawić na 2 godziny, posypać solą, pieprzem i przyprawą do ryb. Następnie pokroić rybę skośnie na 5 cm porcje. Otoczyć w mące, jajku i bułce tartej. Smażyć na złoty kolor w małej ilości oleju. Usmażoną rybę ułożyć pośrodku podłużnego półmiska formując z kawałków ryby owal. Wokół niego układamy wieniec z selera pokrojonego w kostkę, drugą warstwę stanowi wieniec brzoskwini pokrojonej w kostkę, trzeci wieniec ułożyć z gotowanego ryżu, czwarty wieniec ułożyć z groszku zielonego. Osobno podawać sos majonezowy w sosjerce (szklankę majonezu rozprowadzić z 1/4 szklanki przegotowanej wody, doprawić solą i pieprzem białym do smaku). Przygotowanym sosem polewać porcję warzyw na talerzyku.

Pączki Ireny

1 kg mąki, 10 dag drożdży, 15 dag masła, 1/2 l mleka, 10 dag cukru, 10 żółtek, kieliszek spirytusu, szczypta soli, 1 paczka cukru waniliowego, 30 dag konfitury do nadzienia, 20 dag cukru pudru do posypania, smalec do smażenia.

Drożdże rozmieszać z małą ilością letniego mleka i łyżeczką cukru. Pozostawić do wyrośnięcia. Mąkę przesiać. Konfitury osączyć na sicie. Żółtka utrzeć do białości z cukrem. Połączyć mąkę z żółtkami, mlekiem, dodać drożdże, spirytus i cukier waniliowy. Dobrze wyrobić. Następnie dodać rozpuszczone masło i dalej wyrabiać ciasto, aż będzie odchodziło od rąk. Pozostawić do wyrośnięcia. Wyrośnięte ciasto rozwałkować na grubość 1 cm, wykrawać krążki szklanką, nakładać konfiturę, przykryć drugim krążkiem mocno dociskając brzegi. Gdy podrosną przewrócić na drugą stronę. Wyrośnięte pączki smażyć na rozgrzanym tłuszczu. Po wystygnięciu obsypać cukrem pudrem.

Drożdżowe uszka

50 dag mąki, 20 dag masła, 10 dag cukru, 1 opakowanie cukru waniliowego, 120 ml mleka, szczypta soli, 2 dag drożdży, 1 słoik konfitur z wiśni, cukier puder do posypania, słodzone mleko, skondensowane do smarowania krążków.

Z mąki, masła, cukru, cukru waniliowego i szczypty soli zagnieść ciasto. Do mleka dodać drożdże. Mleko podgrzać. Dodać do ciasta i starannie wyrobić. Na oprószonej mąką stolnicy rozwałkować ciasto. Wycinać krążki o średnicy do 8 cm i każdy smarować skondensowanym mlekiem. Na środek każdego krążka nałożyć łyżeczkę konfitur z wiśni. Z trzech stron podciągnąć ciasto do góry, zagiąć zachowując dość duże odstępy. Układać ciastka na blasze i piec 12-15 minut w temp. 200oC. Po upieczeniu posypać dużą ilością cukru pudru.

Faworki z piwem

4 żółtka, 1/4 szklanki piwa jasnego, mąka (ile się wgniecie).


Mąkę przesiać, dodać żółtka i piwo, zagnieść ciasto jak na pierogi. Bardzo dokładnie wyrobić i postępować tak jak przy wycinaniu normalnych faworków dł. 10-12 cm, szer. 2-3 cm. W czasie smażenia, co jakiś czas włożyć do tłuszczu surowy ziemniak. Po usmażeniu odsączyć na bibule, przełożyć na półmisek i posypać cukrem pudrem z wanilią.

Sernik gotowany

Masa serowa: 1 kg sera, 1/2 kostki masła roślinnego, 3 żółtka, 25 dag cukru, zapach, rodzynki, skórka z pomarańczy, 1/4 szk. mleka, 1 budyń śmietankowy bez cukru.
Ciasto: 50 dag mąki, 20 dag cukru pudru, 25 dag masła, 3 żółtka, 1 całe jajo, 2 łyżeczki płaskie proszku do pieczenia, zapach.


Zagnieść ciasto, podzielić na 3 części i upiec 3 placki. Ser zemleć włożyć do rondla z masłem i cukrem. Gotować 30 minut na wolnym ogniu ciągle mieszając. Pod koniec gotowania dodać rodzynki, zapach i budyń rozprowadzony w mleku z wymieszanymi żółtkami. Jeszcze raz zagotować. Gorącą masą smarować placki.

Musujący napój

1 szkl. soku z winogron, 1 szkl. soku porzeczkowego, 1/2 grona winogron, 3 szklanki wody mineralnej gazowanej, sok z cytryny i cukier do smaku.


Oba rodzaje soków połączyć, dodać sok z cytryny i wodę mineralną, osłodzić do smaku. Winogrona dokładnie umyć w ciepłej wodzie, wyjąć pestki. Napój rozlać do szklaneczek, wrzucając do każdej owoce winogron.

Napój owocowy

2 szklanki soku z winogron, 2 szklanki soku z czarnej porzeczki, 1 szklanka soku z grejpfruta, 6 szklanek wody mineralnej.

Soki wymieszać w dzbanku, rozlać do szklaneczek napełniając je do połowy. Do każdej szklanki włożyć kostkę cukru, kostkę lodu i cienką spiralkę skórki z grejpfruta. Dopełnić wodą mineralną, do picia podać słomki.

Alina Kujawa, Aneta Kujawa, Wioletta Wróblewska
Dzisiaj jest 20.04.2018 godz.
Podlaski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Szepietowie